Máy cân định lượng chất lỏng (hay máy chiết rót định lượng) là thiết bị chuyên dụng để đong đo chính xác thể tích hoặc khối lượng của các chất từ dạng lỏng linh động (nhước, rượu, nước mắm) cho đến các dạng sệt, đặc, có độ bám dính cao (dầu ăn, tương ớt, mật ong, mỹ phẩm, hóa chất) trước khi đóng chai, hũ hoặc túi.
Tùy thuộc vào đặc tính của chất lỏng và yêu cầu về năng suất, ngành đóng gói hiện nay áp dụng 4 công nghệ định lượng chất lỏng chính dưới đây:
1. Các công nghệ định lượng chất lỏng phổ biến
💉 Định lượng bằng Piston (Piston Filler)
Đây là công nghệ phổ biến và đa năng nhất, đặc biệt tối ưu cho các loại chất lỏng đặc sệt, có ga hoặc có độ nhớt cao.
-
Nguyên lý: Sử dụng một xi-lanh và piston để hút một lượng chất lỏng cố định từ bồn chứa, sau đó đẩy ngược ra vòi chiết vào chai/hũ. Dung tích chiết rót được điều chỉnh bằng cách thay đổi hành trình đi của piston.
-
Ứng dụng: Tương ớt, nước sốt, kem dưỡng mỳ phẩm, dầu gội, mật ong, sơn…
-
Ưu điểm: Lực hút và đẩy rất khỏe, xử lý tốt chất lỏng đặc; độ chính xác cao.
-
Nhược điểm: Vệ sinh máy mất thời gian hơn do có nhiều chi tiết cơ khí bên trong xi-lanh.
⚖️ Định lượng bằng Cân điện tử (Loadcell Weighing)
Thay vì đo theo thể tích, công nghệ này đo trực tiếp trọng lượng thực tế của chất lỏng.
-
Nguyên lý: Chai hoặc bình chứa được đặt trên một mặt cân điện tử (hoặc kẹp treo trên loadcell). Khi mở vòi chiết, máy sẽ cân liên tục khối lượng chất lỏng chảy xuống. Khi đạt đúng số gram/kilogram cài đặt, van xả sẽ đóng bít lại.
-
Ứng dụng: Chiết rót các loại hóa chất đắt tiền, dầu nhớt, nước giặt, hoặc các bình chất lỏng dung tích lớn (từ 1 lít đến các phuy 20kg – 50kg).
-
Ưu điểm: Độ chính xác cực kỳ cao, không bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi nhiệt độ hay độ giãn nở của chất lỏng.
-
Nhược điểm: Tốc độ chiết thường chậm hơn các phương pháp đo thể tích.
⏱️ Định lượng bằng Bơm nhu động hoặc Bơm bánh răng (Pump Filler)
-
Nguyên lý: Sử dụng các dòng bơm chuyên dụng để đẩy chất lỏng. Máy điều khiển khối lượng bằng cách cài đặt thời gian chạy của bơm hoặc số vòng quay của bánh răng (thường dùng động cơ Servo).
-
Ứng dụng: Bơm nhu động (chất lỏng chỉ tiếp xúc trong ống silicon) cực kỳ chuộng trong ngành y tế, dược phẩm (thuốc nhỏ mắt, siro) hoặc tinh dầu vì độ vô trùng tuyệt đối. Bơm bánh răng chuộng cho các loại chất lỏng có độ nhớt vừa phải như dầu ăn, nước rửa chén.
-
Ưu điểm: Dễ vệ sinh, thay đổi dung tích nhanh chóng ngay trên màn hình điều khiển PLC.
⏳ Định lượng bằng cảm biến thời gian & áp suất (Gravity/Pressure Filler)
-
Nguyên lý: Chất lỏng từ bồn cao chảy xuống chai hoàn toàn nhờ trọng lực hoặc áp suất không khí nén ổn định. Máy định lượng bằng cách kiểm soát thời gian mở/đóng của van xả (Tính bằng mili-giây).
-
Ứng dụng: Chỉ dùng cho chất lỏng loãng, chảy tự do như nước khoáng, rượu, nước máy, nước lau kính…
-
Ưu điểm: Cấu tạo máy đơn giản, chi phí đầu tư rẻ, tốc độ chiết rót siêu nhanh.
2. Phân loại theo quy mô và mức độ tự động
| Tiêu chí | Máy định lượng bán tự động | Dây chuyền chiết rót tự động |
| Vận hành | Người làm đưa chai vào vòi, bấm cốc đạp chân (pedal) để máy bơm chất lỏng vào. | Chai tự chạy trên băng tải, máy tự cảm biến góc chai, tự hạ vòi chiết, tự cấp và vặn nắp. |
| Năng suất | 10 – 20 chai/phút (phụ thuộc vào tay người thao tác). | 30 – 100+ chai/phút (chạy liên tục). |
| Chi phí | Rẻ, thiết kế nhỏ gọn, dễ dàng di chuyển. | Cao, đòi hỏi không gian nhà xưởng và hệ thống khí nén/điện đồng bộ. |
3. Lưu ý quan trọng khi chọn máy chiết chất lỏng
-
Tính chất hóa lý của chất lỏng: * Có bị ăn mòn không? (Nếu chiết nước mắm, hóa chất tẩy rửa mạnh, vòi chiết và bồn chứa phải làm bằng Inox 316 hoặc nhựa chuyên dụng thay vì Inox 304).
-
Có sinh bọt không? (Nếu chất lỏng dễ sinh bọt như nước rửa chén, bia, nước giặt, hệ thống cần có tính năng chiết hạ vòi – vòi chiết chui sâu xuống đáy chai và rút dần lên khi chất lỏng dâng lên để chống tràn bọt).
-
-
Thiết kế chống nhỏ giọt: Nên chọn các dòng máy có vòi chiết trang bị van cắt bướm hoặc hệ thống hút ngược (back-suction) để đảm bảo sau khi ngắt chiết, chất lỏng không bị nhỏ giọt lem nhem ra miệng chai và thân máy.
Bạn đang cần Máy cân định lượng chất lỏng cho loại chất lỏng cụ thể nào (nước loãng, dầu, hay dạng sệt như tương ớt)? Dung tích bạn cần chiết cho mỗi chai là bao nhiêu ml hoặc bao nhiêu kg?
Xem thêm: Cân Định Lượng Bột – Giải Pháp Cân Chia Chính Xác Cho Sản Xuất Và Đóng Gói
